Uitgelicht
Tussen taal en drempels
Vijf stemmen uit de kunsten
Hanne Janssens
Helder schrijven is niet hetzelfde als eenvoudig denken. Toch wordt toegankelijke taal nog vaak verward met oppervlakkigheid. We spraken met vijf mensen uit de kunsten: Rona Kennedy, transdisciplinaire kunstenaar en docent; Charo Calvo, elektro-akoestisch componist, geluidsontwerper en docent; Matthieu Goeury, artistiek directeur van Les Halles de Schaerbeek; Shezray Hameed, filmmaker, producent en beeldend kunstenaar; en Anyuta Wiazemsky Snauwaert, multimediakunstenaar en fotograaf. Zij delen hun visie op ‘cultuurtaal’, toegankelijkheid en de vraag wie vandaag mee kan lezen, spreken en deelnemen aan cultuur.
Blijf bewegen
‘De materie’ en de angst voor stilstand
Florian Deroo
Headbangende nonnen, kronkelende lijven, panelen die door de lucht zoeven … Tijdens het wervelende ‘totaalspektakel’ van Louis Andriessens De materie bij Opera Ballet Vlaanderen verveelt de toeschouwer zich geen minuut. Maar haast je daarom niet meteen naar de schouwburg. Want net verveling, wat we collectief verleerd lijken te zijn, is beklijvend.
Hoe de deur te openen? / Cómo abrir la puerta?
Gilles Michiels, Sonia Isabel Quintero
OKAN-leerkracht Gilles Michiels en de Colombiaanse Sonia Isabel Quintero stappen elkaars wereld binnen. Zij leert Nederlands, met hem als leerkracht. Él está aprendiendo español, y ella es su professora. Hoe kan je leren wandelen, lachen en dansen in een vreemde taal? In het spoor van de OKAN-leerlingen meten ze zich een pas aan, met pen en verbeterstift in de hand. ¡Vamos!
Beleidskwesties #1: besparen
De hogere kunst van tegenwerken waar je voor bent
Wouter Hillaert
Geen kaasschaaf, maar snijden met visie – zo klinkt de verantwoording voor de drastische Vlaamse besparingen op cultuur. In zijn eerste column over beleidskwesties, vraagt cultuurjournalist en *pzazz-*coördinator Wouter Hillaert zich af wat die visie van de cultuurminister dan wel inhoudt. ‘Gennez wil kunstenaars niet monddood maken, maar lijkt vooral ook te willen vermijden dat ze hun mond te ver zouden opentrekken.’
Stalingrad
Arnout De Cleene, Michiel De Cleene
De werken voor de aanleg van metro 3 in Brussel slepen aan. Arnout en Michiel De Cleene bezoeken de werf aan het Zuidstation. Die ligt er al sinds 2019. Valt de werf anders te bespreken dan in termen van hinder?
Zingt het algoritme mee?
‘Latent City’ in BRUSK
Lauren Rolly
In de nieuwe Brugse kunsthal BRUSK verbeeldt kunstenaar Refik Anadol een nieuwe stad, met AI, en gebaseerd op een enorme hoeveelheid data. Bruggeling Lauren Rolly ging de installatie bezoeken. Hoe ga je om met de herinnering aan een stad in de ban van een eeuwigheidscultus?
Eenvoudige woorden, rijke blikken
Isabel Kennis
Docent en auteur Isabel Kennis kijkt met laaggeletterde volwassenen naar beeldende kunst, van Pieter Bruegel de Oude tot Sol LeWitt. Levenservaring is daarbij even waardevol als kunsthistorische kennis. De gesprekken die rond kunst ontstaan, bieden meer dan taalontwikkeling alleen. Ze geven mensen toegang tot een gedeelde denkruimte waarin ze ervaringen, herinneringen en inzichten kunnen uitwisselen.
Suprematie afleren
Olivia U. Rutazibwa
Is (witte) suprematie werkelijk de enige manier van samenleven? Terugblikkend op de dood van de Britse professor onderwijssociologie Jason Arday stelt Olivia U. Rutazibwa dat denken in termen van superioriteit niets minder is dan een massavernietigingswapen: het richt zich tegen alles wat leeft. Toch blijft de Belgisch-Rwandese docent mensenrechten en politiek strijdvaardig: het gaat erom suprematie actief af te leren, en het geweld te transformeren in gedeelde zorg voor onze gedeelde wereld.
Curatorenpraktijken #9: verschraling
Laura Herman
In de Strategische Visienota Kunsten en Cultureel Erfgoed van minister Gennez, waartoe organisaties die op 1 december 2026 subsidies aanvragen bij de Vlaamse overheid zich moeten verhouden, is samenwerken een van de krijtlijnen. Maar als samenwerking betekent dat het kunstenveld hetzelfde moet blijven doen met minder mensen en middelen, wordt het landschap niet versterkt, maar verschraalt het. Laura Herman nam deel aan het voorbereidingstraject voor de Staten-Generaal van de beeldende kunsten volgend jaar en vraagt zich af: ‘Kunnen we werkelijk vanuit het geheel denken terwijl de voorwaarden voor dat geheel verder worden afgebroken?’
Een pleidooi voor dure woorden
Orlando Verde
Auteur en filmprogrammator Orlando Verde fileert het cultuurdiscours. Aan de ene kant zijn er de brochureschrijvers die uitblinken in het schrijven van onheldere teksten. Aan de andere kant zijn er de auteurs. Die moeten complex durven schrijven, zolang na de leesinspanning die ze vragen maar leesplezier volgt.
Frictie laten bestaan
Over Lukas Glowacki’s ‘Bonjour Mademoiselleke’
Evelyne Coussens
Bonjour Mademoiselleke (10+), de theatervoorstelling waarmee de jonge maker Lukas Glowacki het heeft over (zijn eigen) transitie, kiest uitdrukkelijk voor een beeldende vertelling, weg van het documentaire getuigenistheater. Glowacki is niet de enige. Er zijn nog voorstellingen die topics als gender, geaardheid of niet-normatieve gezinssamenstelling naar een jong publiek brengen via een doorgedreven, vormelijke insteek. Maar wat als die vormen gaan knagen aan het politieke potentieel van het onderwerp dat ze willen blootleggen?
Erfgoed is nooit neutraal
Israëlische bombardementen op erfgoedsites wijzen op historische continuïteit
Charlotte Vekemans
Terwijl Israël zich schuldig maakt aan genocide en het erfgoedsites in Gaza en Libanon verwoest, houdt de staat vol dat erfgoed een universele waarde heeft en nooit gebruikt mag worden als ‘cultureel wapen’. Als we de geschiedenis van erfgoed nauwkeuriger onderzoeken, wordt duidelijk hoezeer die tweespalt ingebakken zit in haar levensloop.
Attention! Bird Nest
Isabel Van Bos
De 61ste editie van de Biënnale van Venetië wordt overschaduwd door controverse, vooral door de deelname van Israël en Rusland aan het kunstenfestival. In mei 2026 berichtten heel wat media over een meeuw op de Biënnale. Hoe kijkt een meeuw, die haar nest bouwt in de Giardini vlak bij het Poolse paviljoen, naar al dat rumoer, naar al die drukte? Isabel Van Bos probeert het zich voor te stellen.
Prozaïsche pop
Artiesten als Charli xcx en MEROL tasten naar een taal die echt lijkt
Florian Deroo
Wie graag lyrics interpreteert, kampt de laatste jaren met teleurstelling. Je zet de radio aan en wat hoor je? Teksten die je vrij letterlijk mag nemen. Je hoeft niet meer naar Genius te surfen, geen internetfora af te schuimen waar fans over de betekenis van een dubbelzinnig couplet kibbelen. Zeggen waar het op staat: zo zou je het principe achter veel recente popteksten kunnen samenvatten.
Na de Palestijnse stemmen, de stem van de curator
Helge Daniëls
In Palestijnse stemmen lieten we een jaar lang elke maand Palestijnse auteurs aan het woord. In uiteenlopende genres − van fictieteksten over dagboekfragmenten tot rapsongs − zetten de auteurs verzet en verbeelding om in taal. Helge Daniëls, docent aan de vakgroep Arabistiek van de KU Leuven, cureerde de reeks en blikt terug op de krijtlijnen die ze met dit project wilde uitzetten.