Uitgelicht
De Staat van de Toneelschrijver
Annet Bremen
Toen Annet Bremen auditie deed voor de toneelschool, kreeg ze van de docent te horen dat ze ‘beter iets anders met haar leven kon gaan doen’. Van de schijnwerpers bleef ze sindsdien weg, in plaats daarvan werd ze toneelschrijver. In deze ‘Staat van de Toneelschrijver’, uitgesproken op het Leuvense festival Shakespeare is Dead op 9 juni in OPEK, denkt Annet na over de voorwaarden waarbinnen een toneelschrijver een artistieke signatuur kan ontwikkelen. Ze nodigt de regisseur uit om samen te zoeken, elkaars werk te voeden en uit te dagen. ‘Ik ben geen jukebox, wij zijn een gezamenlijke playlist.’
Curatorenpraktijken #6: Drempels
Laura Herman
Laura Herman stelt vast dat er de afgelopen jaren veel vrouwelijke directeurs uit kunstinstellingen verdwenen. Officieel klinkt het dan dat het ‘tijd is voor een nieuw hoofdstuk’. In de wandelgangen hoor je echter een minder diplomatisch geluid: van ‘het was geen gemakkelijke’ tot ‘sinds het moederschap is de vonk eruit’. De kunstensector beheerst de taal van inclusie als de beste. Maar zolang de organisatie van (onzichtbare) arbeid niet verandert, is ‘feminisme’ niet meer dan een modewoord.
Dear Roland
Ronelda Sonnet Kamfer
Ronelda S. Kamfer writes a letter about the weather, and her storytelling grandfather. ‘The melting summer afternoons gave him an excuse to sit still, to close his eyes, to let memory rise like steam off a cup of tea I never actually saw him drink.’
Beste mijnheer Tielemans, beste Youri
Arne De Winde
There’s something rotten in the world of football, stelt Arne De Winde, en bij uitbreiding in de wereld tout court. Bij de start van het WK 2022 in Qatar wendt hij zich tot Rode Duivel Youri Tielemans, met de Duitse socioloog Klaus Theweleit in zijn achterzak. ‘Ook jij, Youri, bent een commercieel product dat wij maar al te graag mee afbetalen.’
Wie haalt er maandagochtend na de revolutie het afval op?
Over de kunst van het onderhoud
Pieter Vermeulen
Wat komt er aan de oppervlakte wanneer je de kunsthistorische canon bekijkt vanuit het perspectief van arbeid? Kunstcriticus Pieter Vermeulen neemt de lezer mee langs het werk van Mierle Laderman Ukeles, Pilvi Takala, Thomas Verstraeten, Sophie Ristelhueber en Sarah Vanagt. ‘Maintenance’ is daarbij een sleutelbegrip. ‘Als tempel van artistieke autonomie en de vrijheid van kunst is ook de steriele, smetteloze white cube afhankelijk van zorg en onderhoud, arbeid die zich uit in repetitieve, bijna huiselijke handelingen.’
De Storthoop heeft gesproken (maar wat heeft ze precies gezegd?)
Evelyne Coussens
Theatercritica Evelyne Coussens ziet de afvalberg de laatste jaren wel vaker verschijnen binnen de podiumkunsten. Veelal vormt zo’n storthoop het zwijgende decor voor ecodystopische ficties die met grote sérieux waarschuwen voor de huidige klimaatramp. In de meeste van die ficties voert de mens het woord. Maar hoe klinkt het als de afvalberg zélf begint te spreken? Daarvoor moeten we terug naar de vrije verbeelding van de jaren 1980, en naar Jim Hensons Fraggle Rock.
Beste steeds veranderende ik
Collectif Faire-Part
Stephanie Collingwoode Williams – ‘voormalige doener, huidige nietser’ – heeft haar uitpuilende agenda toegeklapt. Ze is ontsnapt: aan haar werk, haar vertrouwde omgeving, richting rust en stilte. Maar ‘nietsdoen’ is niet zo gemakkelijk, stelt ze vast. Want als ze niets ‘doet’, waaraan ontleent ze dan haar waarde?
De toekomst van de literatuur volgens Ilja Leonard Pfeijffer
Lode Janssen
Lode Janssen trekt van leer tegen Ilja Leonard Pfeijffer, de grootmeester van de ‘grootmoedige literatuur’. De universalistische pretenties van de Nederlandse romancier zijn volgens Janssen vooral vormeffect.
Brief aan de mieren
Peter Aers
Filosoof en performancekunstenaar Peter Aers richt zijn blik naar beneden, naar de krioelende mieren op de rotsen en bergen die hij beklimt. De mieren hebben geen plan, geen overzicht, geen leider, maar zijn zelf een ondoorgrondelijk ‘proces van sporen’. Zo ook Peter. Zou hij hier, in afzondering, met de mieren kunnen communiceren?
Ruins For Takeaway
Lukas Klein
On a riverbank in Germany, fragments of Styrofoam have begun to resemble stones. This minor perceptual shift raises a more unsettling question: how does synthetic matter come to appear ‘natural’? Reflecting on the expanded polystyrene he finds along the Lausitzer Neiße, designer and artist Lukas Klein explores themes of imitation, material economies, and the shifting boundary between the natural and the artificial. He considers how plastic not only substitutes for nature, but is also gradually transformed by it.
‘Tot afval zult gij wederkeren.’
Hoe uitvaarttechnieken het dode lichaam transformeren
Katrien Schaubroeck
Wat gebeurt er na onze dood met onze lichamelijke resten? Levenloze lichamen worden omgeven door rituelen en gebruiken die door de tijd heen veranderen en cultureel verschillen. Wat mee verschuift, is het idee van wat we willen bijhouden en wat we weggooien. Filosoof Katrien Schaubroeck gidst ons langs ontwikkelingen in de uitvaartindustrie die ons begrip van wat we als afval, als lichaam of als levenloze materie zien, uitdagen.
Lege boeken vol betekenis
Expo a minima in het Wittockiana
Laurent De Maertelaer
In het hart van de residentiële groenzone van Sint-Pieters-Woluwe, weg van de hectiek van de Brusselse Vijfhoek, bevindt zich een instituut dat in Europa zijn gelijke niet kent. Het Wittockiana, officieel het Museum voor Boekkunst en Boekband, is een absolute must voor iedere zichzelf respecterende lezer en bibliofiel. Wie denkt aan stoffige rekken, vergeeld papier en beschimmeld leder, komt bedrogen uit. Dat wordt nergens duidelijker dan in de tijdelijke tentoonstelling a minima, een project dat het boek tot op het bot stript en de bezoeker uitnodigt voor een zintuiglijke en intellectuele reis door de leegte.
Dag Meisje Revolutie
Dominique De Groen
In een dystopische detective-cumputergame hoort Dominique De Groen gefluister over ‘Meisje Revolutie’, een jonge zelfdestructieve ‘femme fatale’ en tegelijk een ‘klein meisje dat opgroeit in een leeggezogen wereld, haar kapotte knuffellam tegen zich aangeklemd.’ Is het mogelijk dat Meisje Revolutie, na de bloedig neergeslagen communistische revolutie, terugkeert naar een wanhopige wereld?
Trashgames
Rotzooi en recycling in videogames
Pieter Van de Walle
Looten, scrappen en craften zijn steeds vaker voorkomende mechanismen in games; soms vormen ze zelfs de dominante gameplayloop: ga op avontuur, verzamel rotzooi, breek het af en bouw er iets nieuws mee. Hoe gaan we met afval om in interactieve door-de-mens-ontworpen werelden en wat zegt dat over de relatie die we (zouden willen) hebben met junk? Aan de hand van een paar favoriete trashgames – games die afval thematiseren – en drie categorieën van afvalmanagement gaat schrijver en bioloog Pieter Van de Walle op onderzoek.
De autoritaire kunstcriticus
Florian Deroo
Criticus Florian Deroo houdt een pleidooi voor ‘autoritaire kunstkritiek’. In het statement dat hij uitsprak op De toestand is alweer kritiek benadrukt hij autoriteit als een stijl, en dus een performance, een eerder doorzichtige illusie van objectiviteit. Zo’n gezaghebbend oordeel, dat ook aanspraak maakt op jouw oordeel, brengt een gesprek op gang.