Uitgelicht
Monsterlijk leren
Een pedagogisch experiment
Gosie Vervloessem, Alex Schuurbiers
In de zomer van 2024 voltrok zich in het Antwerpse Middelheimmuseum een geestverruimend educatief experiment. Op initiatief van kunstenwerkplaats wpZimmer engageerden dertien kunstenaars zich om gedurende een maand al doende – of liever: al nietsdoende – het begrip ‘school’ te herdefiniëren. In deze tekst blikken Gosie Vervloessem en Alex Schuurbiers terug op deze Monsters School. Door telepathische oefeningen en oefeningen in perifere aandacht ontstond bij de deelnemers een radicale sensoriële openheid. De school werd een levend, ademend wezen, waar co-creatie en het verleggen van grenzen mogelijk werd.
Kan een kunstenaar zichzelf ontslaan?
Pascal Gielen
In de documentaire De originele Karina Beumer laat een kunstenaar haar plaats innemen door acht vervangers. Wat begint als een experiment in onthechting, verandert in een fragiel portret van onze existentiële angst voor inwisselbaarheid, schrijft Pascal Gielen. Een oud romantisch spook blijft ons achtervolgen.
Dear Jade
Ronelda Sonnet Kamfer
Ronelda S. Kamfer met Jade in grade 9. For most kids, Jade was a bit weird: too loud, too bold, too messy. But Ronelda loved the new girl for her wild ideas, ‘so big they couldn’t fit inside school hours or work hours.’ Now that Jade sees herself as a ‘sick’ person, ‘getting fixed and medicated and normal’, Ronelda writes her a letter: ‘I’ve seen this change in strong, defiant women, my whole life. It’s like they stopped giving us lobotomies in the 1950’s and now we do it to ourselves.’
Rechtopstaand sterven
Ramzi Salem
Ramzi Salem, een dichter uit Gaza die sinds 2016 in België woont, probeert in Rechtopstaand sterven in woorden te vatten hoe oorlog en geweld hem dag en nacht achtervolgen: ‘We kunnen het niet beschrijven, / Die onmacht die me levend begraaft, / En de vragen die in mijn bed liggen, / De nachtmerries die me als een schaduw volgen.’
Geestverruimende ode aan de grijzigheid
Jonas Mayeur
In BRUT van Kinga Jaczewska krijgen drie dansers steeds meer kleur. Stap voor stap laten ze de grijzigheid achter zich, om aan het eind met melancholie terug te kijken op een tijd waarin verbinding tussen mensen een evident gegeven was.
Programmatorenpraktijken #12: De geëmancipeerde kunstenaar
Michiel Vandevelde
Sommigen vinden ‘emancipatie’ misschien een ietwat oubollig woord, maar choreograaf en programmator Michiel Vandevelde heeft het altijd een prachtige term gevonden: het streven naar gelijkwaardigheid, de bevrijding van controle of ongelijkheid. Om kunstenaar te worden, stelt Michiel in zijn laatste column van de reeks Programmatorenpraktijken, moet je jezelf emanciperen van de machteloosheid van het kunstenaarschap. ‘Mijn devies? Leer het apparaat kennen, word er deel van en verander het.’
Zonder partner maar verliefd
Astrid H. Roemer
Astrid Roemer is verliefd op een vrouw van 25. Tussen hen gaapt een halve eeuw. ‘In mij zitten drie meiden van 25.’
Waarde vreemde
Nadia de Vries
In haar eerste brief van het nieuwe jaar blikt Nadia de Vries terug én vooruit. Ze schrijft over verlies, liefdesverdriet, (emotionele) incest – en een lapje marineblauwe stof bevrijd uit de spaken van een wiel dat haar hernieuwde moed geeft.
Verkaveld verlangen
Afl. 4: De afrekening
Roel Griffioen, Sjoerd Leijten
De vierdelige podcast Verkaveld verlangen verkent de grens die loopt tussen de Nederlandse en Vlaamse woonculturen. In de laatste aflevering, De afrekening, horen we hoe keuzes uit het verleden een hypotheek leggen op de toekomst. Een reflectie op heilige huisjes en doodlopende paden, maar ook op hoe we misschien weer vooruit geraken.
László Krasznahorkai
Zoeken naar betekenis in een wereld zonder ankerpunten
Laurent De Maertelaer
Monumentaal, duister en hypnotiserend – zo kun je het werk van László Krasznahorkai samenvatten. Zijn zinnen slingeren zich als een trage, inktzwarte rivier door pagina’s vol verval, melancholie en groteske humor. Het is uniek proza, muzikaal en ritmisch, literatuur die niet zomaar vertelt maar meesleept. In 2025 erkent de Nobelprijs voor Literatuur wat lezers en critici al jaren weten: Krasznahorkai is een van de allergrootsten.
‘Schrijven is een wapen van de zwakkeren’
Een interview met Ta-Nehisi Coates
Remo Verdickt
Ta-Nehisi Coates is een van de meest gevierde hedendaagse schrijvers en journalisten. In zijn werk, dat bekroond werd met de National Book Award en genomineerd werd voor de Pulitzer Prize, onderzoekt hij de Amerikaanse politiek en geschiedenis en wat het betekent om Zwart te zijn in de wereld van vandaag. Remo Verdickt sprak de auteur in Leuven over het failliet van de Amerikaanse droom, deugdpronken en durven staren in de leegte.
Heterotopische scholen
Hanne Janssens
Een school kan een plek zijn waar vrijdenkers en dwarsliggers gevormd worden – mits ze haar heterotopische karakter durft uit te spelen. Hanne Janssens onderzoekt het potentieel van de Foucaultiaanse bemiddelingsruimtes: Het zijn afgebakende plaatsen die tegelijk weerspiegelen en ondergraven hoe de maatschappij werkt. De heterotopische school is er een die ambivalenties en anomalieën cultiveert. Maar tussen eindtermlogica en Smartschool-notificaties lijkt dat heterotopische karakter steeds meer te verdwijnen.